مشخصات جغرافیایی، توریستی ، تصاویر و اخبار

حرف الف

آغوز:گردو

آغوزدار:درخت گردو.درگویش های ضرب المثلی گالشي به معنای خشک مقدس وفردمقدس مآب می باشد.

امی:مال ما،متعلق به ما.

ایشون:اینها.

آمو:ما،عمو.

امره(امر)باکسرراء:برای ما،مارا.

ایشون ره(ر)باکسرراء:برای ایشان،ایشان را.

آشتالو:نوعی هلوی محلی.

اووخوری:لیوان.

انجیل(بروزن اسیر):انجیر.

انگوشت:انگشتان دست وپا.

اوخوری(مرکب از«او»به معنی آب و«خوری»به معنای خوردن:مجموعاًیعنی لیوان.

آب تره (به کسرراء):نوعی گیاه وسبزه خودرودرمراتع- باغات ومزارع برنج.

انرمره(به فتح الف ونون-سکون راء اول- فتح میم وکسر راء دوم)گل شقایق.

انرجه(به فتح الف ونون-سکون راء- فتح جیم):نوعی سبزی خوراکی مثل چوچاق.

آغوزغاتوق(قاتوق):خورشت فسنجان.

اصلک(به فتح الف-سکون صاد):ماهی کیلکاوبسیارخوشمزه.کتلت این ماهی ونیزسرخ کرده ان بسیارخوشمزه ودرسطح منطقه معروف است.

آ کوته(به فتح یاکسرکاف):پودرپوسته برنج که عمدتاًبه مصرف مرغ،اردک وغازهای محلی می رسد.

آسوم(به تشدید سین):کف گیرآهنی.

ابجی(ابجیه):مادر.

اهه ره(به فتح الف-هاء وکسرراء):آره بابا.

اقه(به فتح الف وقاف):پدر،پدربزرگ.

ان(به تشدید نون):مادر،مادربزرگ.

اوو:آب.

ایسکوم:استکان.

اورسی کرک(به ضم او-سکون سین-فتح کاف-سکون رای دوم):مرغ روسی.

اشکل(به فتح الف وکاف-سکون شین):ساقه های برنج.

اوشونه شی:مال آنها.

اشکنه تره:خورشت خوشمزه ای که ازسبزی اشکنه تهیه می شود.

ادش(به فتح الف ودال):برادر.

ایشتک(به سکون شین وفتح تاء):نوعی انگل خونخوارکه عمدتاًروی بدن حیواناتی نظیر؛گاوواسب می نشیند.

آب لاکو:لاک پشت،لاکوبه معنای دختردرگویش محلی گیلکی.همچنین دربعضی ازمحاورات متداول ورایج گیلکی گالشی به خودروی  سواری فولکس واگن  نیزگفته می شود.

آب سوار(محراب-میرآب):کسی که درفصل کم آبی ازطرف شوراهای محلی انتخاب شده تادرجهت توزیع عادلانه آب مزارع برنج خدمت صادقانه می نمایدوازتاسیسات قدیمی وقبل ازانقلاب درسطح منطقه می باشد.شیوه کاروی وگروه کاری اش بدین طریق بوده که وی تنهایی یابه همراه تنی چندازاعضای منتخب گروه خوددرشبانه روزودرمواقع کمبودآب برای مزارع برنج کشیک داده وآب موجوددرسدهای محلی وآب برهرمنطقه رابه نوبت به مزارع برنج کشاورزان هدایت می نمودندتابرنج های مزارع سیراب گردد.

ابجی گولوشه:نوعی کفش قدیمی مخصوص مادران وبانوان که ازجنس پلاستیک شبیه به لاستیک تیوپ ساخته می شود.

اوپیله:تاول دست وپا یاصورت.

اوو دنگ:وسیله ای جهت تبدیل شلتوک به برنج درقدیم.

آئیل:نوعی پرنده که عاشق انجیرمی باشد.بسیارفعال وخوش آواز می باشد.

النگه:نوعی وسیله چوبی برای بازی کودکان ونوجوانان درقدیم که دوپایه داشته وباپاگذاشتن برروی  پایه های مذکورراه می رفتند.

ایش توسن:شنیدن.

اویاندر:آنجا،درگویش گالشی .

اربوء(به فتح الف-سکون را وضم باء):نوعی میوه محلی درختی بزرگتراز«می رخه به فتح راء وکسرخاء»وبسیارخوشمزه.

آل چپین:لک لک.

آموته(بیاموته):آموزش دیده.

اون:او.

اشبول:اشبل ماهی.

اره(به کسرالف وفتح راء):اینجا.

اوره(به فتح راء):آنجا.

ای را:این ورا.

اورا:اون ورا.

ایش تویی؟:میشنوی؟.

ایش توین؟:میشنوین؟/

ایش توان(به فتح الف دوم):میشنوند.

ای سفر(ای بروزن بی):این دفعه.این بار.

حرف باء:

 بلبی خوروش(ترش واش خوروش):نوعی خورشت که ازهمین ترش واش تهیه می شود.شیوه تهیه آن بدین صورت می باشدکه ابتدائاًسبزی ترش واش را خردکرده سپس داخل دیگی مناسب به همراه روغن سرخ یانیم سرخ کرده متعاقباًمقداری مناسب گوشت مرغ یاگوشت قرمزراهمزمان بامخلوط کردن باآب روی شعله اجاق گاز بادماوگرمای مناسب می گذارندتا آرام آرام گوشت نیزباآن پخته شود.

این خورشت دررفع ناراحتی های مختلف دهان نظیر؛زخم های مختلف دهان و...خاصیت دارویی دارد.

بوتوم:گفتم.

بوتوبوم:گفته بودم

بی شیله:بی ریا،صادق

بادونجون:بادمجان.درگویش خاص گیلکی گالشي سیاه بادنجون نیزگفته شده است.

بش بی(به کسرشین):رفته بودی.

بوپوته لاسونون(مرکب ازبوپوته+لاسو+نون-به کسرتاء):نان برنجی

-بوپوته(پخته شده).

-لاسو(خمیرآردبرنج).

نون(نان).

بومم(به ضم باء وفتح میم اول):آمدم.

بوشوبه ضم باء وشین(بشو):برو،رفت.

بج(مشابه گویش غرب گیلانی ورشتی):برنج.انواع پرمحصول وباکیفیت برنج گیلان ومازندران بانان مشهورمحلی عبارتنداز؛رضاجو،علی کاظمی،طارم،حسن سرایی،10سی سی یا هموان پاکوتاه و...

بزقوطی(به ضم باء):بچه ننه،جوان تنبل وکم عقل،آدم ازخودراضی.

بولوش:تمشک محلی شرق گيلان     پ که درمناطق وسیعی ازحاشیه باغات چای،مزارع برنج و...بعمل آمده وخودرورشدمی نماید.

بج فل(بوج فل):سبوس برنج.بوج یابج همان مخفف گیلکی برنج می باشد.

بولوط:دیس غذا.

بیر(بیور):لهیب ناشی ازآتش سرخ زغال.

بول:نوعی گیاه خاردارخودروکه بعضی ازانواع آن محصولی بنام تمشک(همان بولوش)دارد.همچنین ساقه این بول که ازجوانه زدن درآمده بعدازدرآوردن پوستش ومخلوط کردن بااندکی نمک بسیارخوشمزه می شودکه سالیان گذشته کودکان محلی درحین بازی کردن آن رابه همین شکل مصرف می کردند.

بوخوس:بخواب.

بنیش:بشین.درگویش کردی این واژه معادل دنیش یعنی بشین می باشد.

بوشو(بشو):برو.

بکی(به تشدیدکاف):بیفت.بشین معادل «بتمرگ» فارسی.یه جا بکی:یعنی همان «بتمرگ».

بپرس(به فتح باء- تشدیدپ وفتح راء):پرید،فرارکرد،گریخت.

(دربوشو:مترادف بپرس گیلکی املشی).

بوم سر(به کسرمیم وفتح سین):پشت بام.

بومدار(به سکون میم):ستون های وتیرهای چوبی سقف خانه های گلی قدیمی درمناطق روستايي شرق گيلان.هم اکنون درمناطق ییلاقی وارتفاعات مشرف به شهرستان رودسر خانه های گلی قدیمی وحتی نوساخت باچنین ترکیب معماری سنتی بچشم می خورد.

بیش بول:خاک وغبارهای حین برداشت برنج ازمزارع وحمل آن به انباریاسیلوی خانگی ونیزگردوغبارهایناشی ازخرمن برنج که باچسبیدن به بدن کارگران چندش آزاردهنده ای وارد می نمایدوبه واسطه همین امرکارگران بااستحمام بیش بول راازتن خود می زدایند.

برنج بینی(بج بینی):برداشت برنج بادره(بروزن بله)یاهمان اره کوچک.

بیجارکار(بجارکار):زمان وفصل شروع بکارکشاورزی برنجکاری.

باد شوم:بعدشام.

برف شتل(به فتح شین وتاء):برف همراه باباران راگویند.

باقلاغاتوق:نوعی خورشت خوشمزه که ازباقالی درست می شود.

بلمه(به فتح باء ولام-سکون لام):آدم تنبل وتن پرور.

برنج درز:دسته بسته شده برنج.

بوک:لب غنچه شده.

بی کون  وویه:نوعی حشره که حین احساس خطربوی بدومشمئز کننده ای ازخودساطع می نماید.

بورمه گولی(به ضم باء-سکون راء وفتح میم):گلوی بغض آلود.

بورمه(به فتح میم وسکون راء):گریه.

بیلون دور:درشت وزمخت.

بی(بیو):بو.

بیچس پله(بیجس پله):پلوی سرد.

بی یردم(به فتح یاء سکون راء وفتح دال):آوردم.

بورملجه(به فتح میم سکون لام وفتح جیم):نوعی گنجشک ریزنقش.

بلنگو(بروزن تلنگر):بلندگو.

بی یس(به فتح یای دوم):وایستا،بمون.

بی یس بینم:واستاببینم.

باغ بون:زیرباغ.

بون به معنای زیرهرچیز،به پایین تنه انسان ،حیوانات وتمامی موجودات جاندارگفته می شود.

بون هیتن:زیرگرفتن،واژه ای که هنگام دعواویاکشتی مصطلح گشته زمانی که یک نفر،نفردیگررادرآستانه ضربه فنی برده به گویش گیلکی املشی می گویند؛

فلانی فلانی ره بون هیته.

بوتوم:گفتم.

بوتوبوم:گفته بودم.

بوپوته لاسونون(مرکب ازبوپوته+لاسو+نون-به کسرتاء):نان برنجی

-بوپوته(پخته شده).

-لاسو(خمیرآردبرنج).

نون(نان).

بومم(به ضم باء وفتح میم اول):آمدم.

بوشوبه ضم باء وشین(بشو):برو،رفت.

بنی(بروزن نبی):بذار،بگذار وهم به معنای بخواب باترکیب «بنی بخوس».

بنین:بذارین،بگذارین وهم به معنای بخوابین باترکیب«بنین بخوسین».

بوشور:شستشوبده.

بوشورین:شستشوبدهید.

بینم(به فتح باء):بذارببینم.

بینیم(به فتح باء): بذارببینیم.

بیاموتن:آموزش دادن.

بوبوبوو:شده بود.

نوبوبوو:نشده بود.

بی یه(یه بروزن مه):بیا.

بکت(به فتح باء وکاف):افتاد.

بکتین؟:افتادین؟.

بی گین(گن):بنداز.

بوگو:بگو.

بوگوین:بگویید.

بی یر(یربروزن نر):بیاور.

بی یرین:بیاورین.

بوبوو:باش.

بوبوور:ببر.

 

+ نوشته شده در  شنبه بیست و یکم خرداد 1390ساعت 13:17  توسط کوروش قنبری  |